Blog'a Dön
Karar Hafızası Olmadan Retrospektifler Neden Zorlanır
decision-centric-developmentorganizational-memoryproduct-learningretrospectivesteam-practices

Karar Hafızası Olmadan Retrospektifler Neden Zorlanır

Afterchange Team
26 Aralık 2025
7 dk okuma

Retrospektifler gereklidir. Ama karar bağlamı korunmadığında ekipler niyeti sonuçlardan yeniden kurgulamak zorunda kalır.

Retrospektifler bir sebepten var.

Düşünmek için alan açar. Sürtünmeyi görünür kılar. Ekiplerin yeniden hizalanmasına yardım eder.

İyi yapıldığında, bir ekibin sahip olabileceği en sağlıklı alışkanlıklardan biridir.

Yine de birçok ekip aynı hayal kırıklığını yaşar:

Konuşurlar. Anlaşırlar. Aksiyon maddeleriyle çıkarlar.

Sonra birkaç hafta geçer.

Aynı tartışmalar geri gelir.

Bu, ekibin dikkatsiz olmasından değil.

Daha ince bir şeyin eksik olmasındandır.


Problem Retrospektifler Değil

Retrospektifler verimsiz hissettirdiğinde refleks şudur: retro’yu düzeltmek.

Daha iyi fasilitasyon. Daha iyi sorular. Daha fazla açıklık. Daha fazla yapı.

Bunlar yardımcı olur.

Ama asıl kırılmayı çözmez.

Retrospektifler kararların aşağısında çalışır.

Retro başladığında en kritik bağlam çoğu zaman zaten çözülmüştür.


Retrospektifler Ne Görür

Retrospektifler şunları güvenle görür:

  • ne oldu
  • ne zorladı
  • ne şaşırttı
  • hangi sonuçlar ortaya çıktı

Semptomları da görür:

  • kaçan tarihler
  • artan incident sayıları
  • yavaşlayan release’ler
  • kullanıcı şikayetleri

Ama retrospektiflerin zorlandığı şey, bu sonuçları üreten unsurdur.

Karar.


Kararlar Sonuçlara Çöker

Her anlamlı değişiklik bir kararla başlar.

Bir bedel kabul edilir. Bir varsayım yapılır. Bir bahis konur.

Sonra değişiklik yayına alınır.

O anda karar şuna dönüşür:

  • koda
  • konfigürasyona
  • UI metnine
  • operasyonel davranışa

Haftalar sonra ekip sonuçları görür.

Ama ilk niyet artık ortada değildir.

Bu yüzden retro tahmin etmek zorunda kalır.


Sonuç Merkezli Konuşmalar Kurgu Üretir

Karar bağlamı yoksa ekipler onu yeniden üretir.

“Neden yapmıştık?” sorusu tersine mühendisliğe döner.

Geçmiş, bugünden anlatılır.

Boşluklar makul hikâyelerle doldurulur.

Bu bir beceriksizlik değildir.

Hafıza yokken insanın doğal tepkisidir.

Ama bir kırılma üretir:

Ekip öğrenmek yerine yorum tartışır.

İki kişi farklı hatırlar.

Üçüncü kişi orada değildir.

Biri “o zaman mantıklıydı” der.

Ve retro, kararın ne olmuş olması gerektiği üzerine pazarlığa döner.


Aksiyon Maddeleri Neden Tutmaz

Retrospektif aksiyonlarının çoğu aynı sebeple tutmaz.

Semptomları hedef alırlar.

Kararları değil.

Şunlar bilinmiyorsa:

  • hangi bedel kabul edildi
  • hangi varsayıma güvenildi
  • hangi beklenti vardı

ekip sebebe uygun bir düzeltme üretemez.

İyileştirme drift eder.

Ve aynı sorunlar geri gelir.


Eksik Katman: Karar Hafızası

Retrospektiflerin değiştirilmesi gerekmez.

Onların yukarıdan desteklenmesi gerekir.

Bu destek karar hafızasıdır.

Minimal bir karar izi şunları yakalar:

  • ne karar verildi
  • o anda neden mantıklıydı
  • neyin değişmesi bekleniyordu

Dokümantasyon olarak değil.

Zamana sabitlenmiş niyet olarak.

Bu niyet korunduğunda retrospektifler dramatik şekilde netleşir.

Çünkü sonuçların çarpacağı bir bağlam olur.


Retrospektifler Tahmin Etmek Zorunda Kalmadığında Daha İyi Çalışır

Karar hafızası olduğunda:

  • ekip sonuçları beklentilerle karşılaştırabilir
  • bedeller suçlamaya dönüşmeden tekrar değerlendirilebilir
  • varsayımlar savunulmak yerine test edilebilir

Retro geçmiş tartışması olmaktan çıkar.

Bir geri bildirim döngüsüne dönüşür.


Karar Odaklı Geliştirme

Karar Odaklı Geliştirme kararları birinci sınıf varlıklar olarak ele alır.

Retrospektiflerle rekabet etmez.

Onları güçlendirir.

Öğrenmenin en kırılgan parçasının hayatta kalmasını sağlar:

Hareket ederken neye inandığımız.

Çünkü retrospektifler gereklidir.

Ama karar hafızası olmadan niyeti sonuçlardan yeniden kurgulamak zorunda kalırlar.

Ve yeniden kurmak, öğrenme değildir.

A

Afterchange Team

Ekiplerin kararları takip etmesine ve etkiyi ölçmesine yardımcı oluyoruz.